Total diz protezi cerrahisi; kireçlenme (osteoartrit), romatizmal hastalıklar veya travma sonucu diz eklemi kıkırdağının ileri düzeyde harap olduğu durumlarda, aşınmış eklem yüzeylerinin biyouyumlu metal ve polietilen alaşımlarla yenilenmesi işlemidir. Op. Dr. Halit Ziya Postalcı, modern minimal invaziv ve doku koruyucu cerrahi yaklaşımlarla hastaların aynı gün ayağa kalkmasını ve hızla bağımsız hareket etmesini hedeflemektedir.
Total Diz Protezi (Diz Artroplastisi) Nedir?
Diz eklemi; uyluk (femur), kaval (tibia) ve diz kapağı (patella) kemiklerinin birleştiği vücudun en fazla yük taşıyan eklemidir. Zamanla genetik faktörler, aşırı kilo, yaşlanma ve geçmiş yaralanmalar sonucu eklemi kaplayan pürüzsüz kıkırdak doku incelir ve kaybolur. Kemik kemiğe sürtündükçe şiddetli ağrı, hareket kısıtlılığı, gece uykudan uyandıran sızılar ve bacak aksında eğrilmeler (O bacak / X bacak) meydana gelir. İlaç, enjeksiyon ve fizik tedavinin yetersiz kaldığı evrede total diz protezi kalıcı çözümdür.
Belirtiler ve Şikayetler
Bu rahatsızlıkta hastalarımızın klinikte en sık ifade ettiği şikayetler ve fiziksel bulgular şunlardır:
Yürürken, merdiven inip çıkarken ve çömelirken dizde bıçak saplanır tarzda ağrı
İstirahat halinde ve geceleri devam eden, uyku bölen diz sızıları
Sabahları eklemde yarım saati bulan sertlik ve eklem hareket açıklığında daralma
Bacak aksında içe veya dışa doğru eğilme (parantez bacak görünümü)
Eklemden gelen sürtünme (krepitasyon) ve çıtırtı sesleri
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Hastalığın ortaya çıkmasında veya ilerlemesinde rol oynayan birincil faktörler şunlardır:
İleri yaş ve eklem kıkırdağının doğal aşınma süreci (Gonartroz)
Obezite ve aşırı kilonun dize binen yükü 4 ila 5 kat artırması
Eski menisküs, ön çapraz bağ cerrahileri veya eklem içi kırık geçmişi
Romatoid artrit ve diğer inflamatuar eklem hastalıkları
Ailesel kıkırdak zayıflığı ve mekanik diz aks bozuklukları
Tanı ve Klinik Değerlendirme
Teşhis sürecinde Op. Dr. Halit Ziya Postalcı tarafından detaylı fizik muayene yapılır; dizin hareket açısı, bağ stabilitesi ve bacak aksı değerlendirilir. Ayakta basarak çekilen ön-arka ve yan ağırlık taşıma röntgenleri eklem aralığındaki daralmayı milimetrik olarak gösterir. Gerekli vakalarda kemik stokunu değerlendirmek amacıyla BT veya ek yumuşak doku hasarlarını görmek için MR görüntülemesi talep edilir.
Tedavi Yaklaşımı ve Cerrahi Yöntem
Ameliyatsız evrede kilo kontrolü, kuadriseps güçlendirici egzersizler ve eklem içi viskosuplementasyon/PRP uygulanabilir. Ancak kıkırdak tamamen döküldüğünde cerrahi kaçınılmazdır. Total diz artroplastisinde aşınmış kemik uçları mikrometrik kılavuzlarla traşlanır ve yüksek teknoloji biyolojik uyumlu metal implantlar kemiğe tutturulur. İki metal arasına sürtünmeyi sıfıra indiren özel tıp sınıfı polietilen ara parça yerleştirilir.
İyileşme Zaman Çizelgesi
Uygulanan tedavi sonrasında beklenen aşama aşama klinik iyileşme periyodu:
Ameliyat Günü & İlk 24 Saat
Ameliyattan 4-6 saat sonra hasta yürüteç (walker) yardımıyla ayağa kaldırılır ve diz bükme egzersizlerine başlanır.
1. - 2. Hafta
Ev içi bağımsız yürüme sağlanır, dikişler 14. günde kontrol edilir ve kademeli olarak bastona geçilir.
3. - 6. Hafta
Desteksiz yürüme, merdiven çıkma ve araç kullanımı gibi günlük aktivitelere rahatlıkla dönülür.
2. - 3. Ay ve Sonrası
Diz çevresi kas gücü zirveye ulaşır; yüzme, tempolu yürüyüş ve seyahat gibi sosyal yaşama tam adaptasyon sağlanır.
Op. Dr. Halit Ziya Postalcı'nın Klinik Tavsiyesi
"Diz kireçlenmesi hastalarımızın en büyük endişesi ameliyat sonrası ağrı ve hareket kaybıdır. Oysa günümüz doku koruyucu cerrahi teknikleri ve modern anestezi protokolleri sayesinde ameliyat sonrası ağrı minimuma indirilmekte, hastalarımız aynı gün yürütülmektedir. Doğru zamanda yapılan protez ameliyatı, kişiyi başkasına bağımlı olmaktan kurtararak yaşam enerjisini geri kazandırır."
— Op. Dr. Halit Ziya Postalcı, Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı
Sıkça Sorulan Sorular
Total diz protezinin ömrü ne kadardır?
Modern polietilen ve titanyum implantların ömrü, doğru cerrahi teknik ve düzenli takiplerle 20-25 yılın üzerindedir.
Ameliyattan sonra ne zaman yürüyebilirim?
Hastalarımız genellikle ameliyatın yapıldığı aynı gün, operasyondan 4-6 saat sonra yürüteç yardımıyla ayağa kaldırılmaktadır.
Protez takıldıktan sonra dizimi ne kadar bükebilirim?
Modern yüksek fleksiyonlu protez tasarımlarımızla hastalarımız 120-130 dereceye kadar rahatlıkla diz bükebilmektedir.
İki dizime aynı anda ameliyat yapılabilir mi?
Hastanın genel sağlık durumu, kardiyak uygunluğu ve kemik yapısı uygun olduğu takdirde eş zamanlı iki dize protez uygulanabilmektedir.
